Wyjazd patriotyczno- historyczny na trasie Miedzna-Augustów- Suwałki- Giby w dniach 30-31 lipca 2022 roku

( II działanie przewidziane na rok 2022 w trzyletnim projekcie “Pamięci Żołnierzy Niezłomnych” dofinansowanym przez NIW- CRSO)

30 lipca o godzinie 8 pięćdziesięcioosobowa grupa mieszkańców gminy Miedzna wyruszyła na patriotyczny szlak po Podlasiu. W Tykocinie spotkaliśmy się z naszym przewodnikiem Romanem, który pokazał nam najciekawsze miejsca w mieście. Zobaczyliśmy Mały i Duży Rynek. Przy pomniku Stefana Czarnieckiego wysłuchaliśmy historii miasta. Następnie w Kościele pw. Świętej Trójcy przed tablicą upamiętniającą mieszkańców Tykocina wywiezionych do niemieckich obozów koncentracyjnych 27 maja 1944 roku chwilą zadumy uczciliśmy pamięć zamordowanych w obozach. Zwiedziliśmy zamek w Tykocinie. W drodze powrotnej zakupiliśmy regionalne przysmaki Podlasia: sękacze, mrowiska, chleb na liściach chrzanu, kwas chlebowy. Na trasie naszego wyjazdu historycznego znalazły się mogiły , w których spoczywają tykocińscy Żydzi zamordowani przez Niemców w 1941 roku. Ów cmentarz znajduje się w lesie przy drodze wiodącej do miejscowości Łopuchowo. Około godziny 12 dotarliśmy do Strękowej Góry, gdzie głównym punktem jest Pomnik kpt. Raginisa oznaczony jako Wzgórze 126. Jest on położony zaraz przy drodze krajowej 64 między Białymstokiem a Łomżą. Oprócz pięknych widoków na rozlewiska Narwi, znajdują się tutaj: grób i pozostałości upamiętniające tutejszą walkę. Jak sama nazwa mówi, Góra Strękowa jest świetnym punktem obserwacyjnym, który był także wykorzystany strategicznie podczas II wojny światowej. Podczas najazdu wojsk niemieckich dowodził tutaj kapitan Raginis, który przez dwie doby wraz z lokalnymi żołnierzami odpierał ataki wroga. Tutejsi bohaterzy walczyli do ostatniego tchu, a kpt. Raginis po heroicznej walce zdetonował finalnie siebie i schron ostatnim granatem nie chcąc dać się pojmać. W hołdzie bohaterskiej walki miejsce to jest nazywane „Polskimi Termopilami”. Przejeżdżając przez Wiznę podziwialiśmy piękne murale. Przy jednym z nich wykonanym na podstawie zdjęcia zatrzymaliśmy się na chwilę. W Augustowie czekała nas chwila wytchnienia podczas rejsu statkiem do Studzienicznej. Tam odwiedziliśmy Sanktuarium. Po rejsie pojechaliśmy do Augustowa na obiadokolację w restauracji Albatros. Jeszcze kilka zdjęć na ławeczce z Beatą z Albatrosa i jedziemy do hotelu Loft w Suwałkach.

Drugi dzień rozpoczęliśmy mszą świętą w pobliskim kościele, a następnie po śniadaniu opuściliśmy hotel. Kilkakrotnie objechaliśmy rondo, na którym znajduje się Pomnik Obławy Augustowskiej. Terminem Obława Augustowska określana jest sowiecka operacja wojskowa z lipca 1945 roku. Była to największa zbrodnia popełniona na Polakach po II wojnie światowej. Co najmniej 600 Polaków zostało zamordowanych w nieznanym miejscu , a sprawcy pozostali bezkarni.

Kolejnym punktem były Giby, gdzie odwiedziliśmy Pomnik Ofiar NKWD zamordowanych w lipcu 1945 roku oraz wzgórze krzyży pamięci pomordowanych w obławie Augustowskiej. 15 lipca 1945 roku oddziały Armii Krajowej Obywatelskiej zostały okrążone przez kilku tysięczną armię sowiecką w pobliżu miejscowości Giby. Około dwustu partyzantów pod dowództwem sierżanta Władysława Stefanowskiego ps. “Grom” i sierżanta Józefa Sulżyńskiego ps. “Brzoza” zostało rozbitych przez przeważające siły nieprzyjaciela. Sowieci aresztowali GROMA . Grom wraz ze schwytanymi partyzantami został dołączony do osób zatrzymanych w czasie obławy augustowskiej.

Mimo deszczu kilku odważnych uczestników wyjazdu zrobiło zdjęcie pod tym jakże wymownym Pomnikiem Obławy Augustowskiej. Ostatnim historycznym punktem wyjazdu był tzw. “Dom Turka” w Augustowie. Od początku 1940 do czerwca 1941 kamienica ta była siedzibą NKWD. Areszt umiejscowiony był w podziemiach, zaś na wyższych kondygnacjach znajdowały się biura. W budynku więziono przeciwników władzy radzieckiej oraz osoby przeznaczone do deportacji w głąb ZSRR. NKWD ponownie zajęło budynek jesienią 1944. Od 1945 do 1956 w budynku mieściło się UB. UB torturowało więźniów, W lipcu 1945 budynek był jednym z miejsc przetrzymywania osób schwytanych podczas obławy augustowskiej. W drodze powrotnej zjedliśmy obiad.

Po godzinie 19 szczęśliwie wróciliśmy do Miedzny bogatsi o wiedzę historyczną przekazaną przez przewodnika Romana w sposób niezwykle ciekawy.

Tekst- Bożenna Kopania

Zdjęcia- Krzysztof Gerej